Trang chủ
GIỚI THIỆU
VƯỜN QUỐC GIA BA VÌ
SẢN VẬT
NÔNG TRẠI & NÔNG HỘ
CHÙM ẢNH
SỰ KIỆN
TOUR ĐỒNG QUÊ
THÔNG TIN
Báo chí
Du lịch nông nghiệp
Khoa học
Đoàn khách
Lịch sử sản vật
Ý KIẾN CHO DIỄN ĐÀN
Ý KIẾN PHẢN HỒI
LIÊN KẾT

Ngày truy cập:
21 tháng 11, 2018
Số lượt truy cập
819497
 
 
 
 
BÁO CHÍ
Nghịch cảnh nông dân mất đất, mất nghề

(ĐCSVN)- Có một thực tế trong vài năm trở lại đây, khi các khu công nghiệp (KCN) mọc lên ngày càng nhiều thì cùng với sự phát triển đã có hàng trăm ngàn hecta đất nông nghiệp bị chuyển đổi mục đích sử dụng. Hệ lụy kéo theo chính là hàng nghìn người dân lâm vào tình cảnh mất đất, mất nghề, phải xa xứ kiếm sống…
Theo khảo sát mới đây cho thấy cứ mỗi hecta đất bị lấy đi sẽ có 10 lao động bị ảnh hưởng. Chỉ tính trong 3 năm qua, tổng diện tích đất chuyên dùng đã tăng lên 104.422 ha dẫn đến một lượng lớn diện tích đất nông nghiệp được chuyển đổi mục đích theo hai hướng chính là phục vụ xây dựng các KCN, khu chế xuất, cụm công nghiệp vừa và nhỏ hoặc phát triển các khu đô thị tập trung theo các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng. Các khu vực kinh tế trọng điểm là khu vực có diện tích đất nông nghiệp chuyển đổi lớn nhất, chiếm trên 50% tổng diện tích thu hồi. Mặc dù, số diện tích đất nông nghiệp được thu hồi chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ trong tổng diện tích đất nông nghiệp, nhưng do thu hồi mang tính tập trung nên một số xã bị "mất" từ 70 - 80% diện tích, kéo theo nhiều hộ bị thu hồi 100% diện tích, không còn đất sản xuất. Còn lại, đa phần cá c hộ ở các địa phương có diện tích đất thu hồi lớn như Hà Nội (5.469ha), TP. Hồ Chí Minh (4.000 ha), Hải Phòng (4.126 ha), Bắc Ninh (3.800 ha), Bình Dương (3.500 ha)... thường bị thu hồi từ 50 - 70% diện tích... Dự kiến, việc thu hồi đất nông nghiệp trong năm năm tới sẽ ảnh hưởng tới 2,5 triệu người.

 

Nhà nhà lao đao vì phát triển khu công nghiệp

Những người nông dân những tưởng sau khi nhường ruộng cho các nhà máy, KCN, đời sống con cháu mình sẽ khá hơn. Nhưng vừa mất đất thì kéo theo thất nghiệp, đói nghèo và tệ nạn xã hội đang làm cho nhiều gia đình lâm vào cảnh sống khốn đốn.  
Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp thời gian qua đã ảnh hưởng nhiều đến đời sống và việc làm của hàng chục vạn người dân bị thu hồi đất. Một số địa phương như ở Hà Nội, chỉ tính trong giai đoạn 2001 - 2004, đã có gần 8 vạn lao động mất việc làm. Con số này là 13,2 vạn ở Hải Phòng.  
Như trường hợp báo Vietnamnet đã đưa, Vợ chồng anh Phạm Văn Dân (47 tuổi) và chị Nguyễn Thi Hoa (48 tuổi) có 2 người con trai đều đã đến tuổi khôn lớn và có người đã lập gia đình. Trước năm 2002, với 7 sào ruộng trồng lúa cùng việc anh Dân đi làm nghề thợ nề cũng đủ để ổn định đời sống gia đình. Nhưng từ năm 2002, khi cụm công nghiệp Phố Nối A được mở rộng thì cũng là lúc gia đình anh Dân và nhiều bà con trong xã phải "nhường" ruộng lại cho cụm công nghiệp. Mất 4 sào ruộng, đổi lại vợ chồng anh Dân nhận được khoản tiền đền bù gần 70 triệu đồng, kèm theo lời hứa sẽ được phía công ty trong cụm công nghiệp tạo công ăn việc làm cho con em. Nhưng khi đồng tiền đền bù đến tay, cũng là lúc gia đình anh Dân bắt đầu lâm vào cảnh khốn khó. Đầu tiên là người con trai cả lập gia đình, vợ chồng anh phải oằn lưng cố chắt chiu, vay mượn gần 100 triệu đồng để xây nhà cho con ở riêng. Sau đó, người con trai thứ đi học Trung cấp điện, anh chị cũng lao đao vì tiền. Con trai và con dâu không có công ăn việc làm những doanh nghiệp đầu tư tại khu công nghiệp hứa lấy ruộng rồi sẽ tạo công ăn việc làm cho bọn trẻ, nhưng lương tháng chỉ 700 - 800 ngàn đồng, trong khi giá cả cái gì cũng tăng thì họ không biết xoay sở ra sao.  
Còn Tại An Giang, KCN Bình Hòa, huyện Châu Thành rộng 132 ha hiện vẫn là bãi cát trống bụi bay mù mịt. Mặc dù dự án được triển khai cách đây năm năm nhưng hiện chỉ có một nhà máy sản xuất thép hoạt động. Vài năm trước nơi đây là cánh đồng trồng lúa 3 vụ/năm, cuộc sống người dân rất ổn định vì năng suất lúa mỗi vụ đạt trên 50 giạ/công. Khi qui hoạch KCN này, đã có rất nhiều hộ ôm tiền đền bù mà không biết làm gì để sống. Vài năm sau, khoản tiền ít ỏi ấy vơi dần nên phải đi làm thuê, làm mướn sống lay lắt hoặc bỏ xứ đi nơi khác tìm kế mưu sinh.  
“Nhàn cư vi bất thiện” đó cũng chính là hệ lụy của việc “sểnh nhà ra thất nghiệp”. Cùng với việc mở rộng phát triển công nghiệp, trong những năm qua các tệ nạn xã hội đang là vấn đề đáng lo ngại của xã. Sẵn có tiền đền bù trong tay, việc làm thì không có nhiều người dân nhất là tầng lớp thanh niên dễ bị lôi kéo vào những cám dỗ của các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc và mại dâm…

 

Loay hoay tìm giải pháp cho nông dân mất đất
Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 11/2006/CT-TTG yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có định hướng quy hoạch, kế hoạch về chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp, chủ động xây dựng kế hoạch hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm và vay vốn giải quyết việc làm cho người lao động ngay trong quá trình xây dựng quy hoạch và kế hoạch thu hồi đất nông nghiệp.  
Khi người nông dân có kiến thức sẽ tạo động lực cũng như áp lực để chính quyền đổi mới, bởi hiện tại hầu như tiếng nói người nông dân chưa đến được các cấp có thẩm quyền khi tiến hành qui hoạch. Nhận thức về công nghiệp cũng phải thay đổi. Hiện tại công nghiệp đang phát triển theo bề rộng, dàn trải và ô nhiễm.  
Khó khăn lớn nhất của người lao động thuộc các hộ bị thu hồi đất là chuyển nghề và tìm kiếm việc làm mới. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, song chủ yếu là do "không đáp ứng được yêu cầu về tay nghề". Hiện chỉ có khoảng trên 27% lao động bị thu hồi đất đã tốt nghiệp phổ thông, 14% được đào tạo nghề ngắn hạn. Đáng lưu ý hơn, số lượng lao động quá tuổi tuyển dụng (trên 35 tuổi) chiếm rất đông và hầu như không có hy vọng tìm việc. Ngoài ra, một bộ phận nông dân còn trông chờ, ỷ lại vào chính sách đền bù mà chưa tự mình cố gắng vượt khó khăn, tìm kiếm việc làm.  
Tuy nhiên, lại có một thực trạng là người nông dân không thực sự mặn mà với việc học nghề. Một trong những nguyên nhân là họ chưa quen với những việc cần phải vận động suy nghĩ, học các kiến thức mới để điều khiển những thiết bị hiện đại... Họ thường có chung một suy nghĩ là làm nghề nông cơ cực, nhưng lại dễ. Chính vì vậy, khi được chính quyền địa phương giao số tiền hỗ trợ dạy nghề, thì họ dùng vào chi tiêu là chính. Bản thân các trung tâm dạy nghề ở các huyện, nhiều lúc cũng không nắm được có bao nhiêu học viên đã qua học nghề là đối tượng bị thu hồi đất. Điều này cho thấy, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đoàn thể địa phương trong việc đào tạo nghề cho người lao động bị thu hồi đất chưa chặt chẽ.  
Có nhiều biện pháp được đưa ra để để giải quyết vấn đề này là cần phải có biện pháp bắt buộc thực hiện chính sách dạy nghề cho người dân trong vùng bị lấy đất. Tuy nhiên, dù đã có qui định về dạy nghề nhưng thường bị nhà đầu tư "bỏ quên". Một thực trạng khác là nhà đầu tư phải thực hiện việc chia sẻ lợi ích trên mảnh đất thu hồi với người nông dân. Biện pháp này đã được đưa ra bàn bạc nhiều nhưng vẫn chưa được thực hiện.  
Thiết nghĩ, để giải quyết vấn đề việc làm cho nông dân nhường đất cho các khu công nghiệp cần phải thay đổi nhận thức của họ về nông nghiệp. Trước hết phải có những lớp tập huấn, đào tạo để giúp người nông dân có kiến thức về sản xuất, kinh doanh, làm cho người nông dân ham kinh doanh. Thứ hai, nên thực sự coi mặt trận nông nghiệp, nông thôn là mặt trận lớn chứ không chỉ là “khẩu hiệu suông”. Muốn vậy, Nhà nước và các cấp, ngành liên quan cần có đầu tư phát triển mạnh hơn nữa ở “mặt trận” này. Trong đó, có đầu tư và cung cấp hệ thống thông tin để người dân có thể học cách sản xuất, chữa bệnh cây trồng và giới thiệu sản phẩm. Đặc biệt, cần phải tạo việc làm cho nông dân ngay trong thời gian triển khai xây dựng khu công nghiệp để người dân có thể ổn đinh cuộc sống và mưu sinh.  
Ngoài ra, một biện pháp đang được đánh giá ưu việt là khi thu hồi đất nhà đầu tư không bồi hoàn tất cả mà để lại cho người dân một phần cổ phần nhất định trong dự án đó. Nếu bồi hoàn một cục tiền, người nông dân không có nghề nghiệp có thể sẽ xài hết và thành người trắng tay, trong khi nếu có cổ phần, họ sẽ có được lợi ích lâu dài để đảm bảo cuộc sống.  
Có nhiều biện pháp đã được đưa ra, tuy nhiên các ban ngành, các cấp liên quan vẫn còn đang loay hoay thì ở ngoài kia những người nông dân vẫn đang phải khốn đốn với mưu sinh hằng ngày, khi mà ruộng đất đã không còn.

MPhương

 

Các tin khác
 
SẢN PHẨM TIÊU BIỂU

***Tin mới nhập***
TÌM KIẾM THÔNG TIN
 
 
Viện khoa học và công nghệ Việt Nam Hội thông tin khoa học kỹ thuật Hà Nội
Chịu trách nhiệm nội dung: TS Ngô Kiều Oanh
Chương trình thông tin quy hoạch vùng và tài nguyên môi trường
Số điện thoại (04)37562971 (04)38225398 - Email:
sanvatbavi@gmail.com
Trang Web hoạt động từ ngày 20/10/2008-Đơn vị tài trợ Công ty ATC Việt Nam